ฟาร์มกวางมหาวิทยาลัยรามคำแหง ต้นแบบนวัตกรรมเพื่อการทำฟาร์มกวางสมัยใหม่

ฟาร์มกวางมหาวิทยาลัยรามคำแหง
ต้นแบบนวัตกรรมเพื่อการทำฟาร์มกวางสมัยใหม่

“ฟาร์มกวางมหาวิทยาลัยรามคำแหง ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ.2545 เริ่มต้นด้วยการดำเนินการวิจัยพื้นฐานเพื่อได้มาซึ่งองค์ความรู้ครบวงจร ทั้งการเลี้ยงกวางที่มีมาตรฐาน การผลิตอาหารชนิดต่างๆ เพื่อเลี้ยงกวาง การบริหารจัดการฟาร์มกวาง การเพิ่มผลผลิตลูกกวางที่แข็งแรง มีคุณภาพ การขยายสายพันธุ์กวางใหม่ให้เหมาะสมกับการเลี้ยงในภูมิประเทศและภูมิอากาศในประเทศไทย รวมทั้งศึกษาคุณค่าทางโภชนาการของเขากวางอ่อนและผลของเขากวางอ่อนต่อสิ่งมีชีวิต และนำองค์ความรู้ที่ได้เพื่อการถ่ายทอดสู่เกษตรกร”

นางสาวสุกัญญา ธีระกูรณ์เลิศ ที่ปรึกษาด้านการติดตามและประเมินผลการบริหารงานวิจัย สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.) เปิดเผยว่า วช.ในฐานะเลขานุการร่วมสภานโยบายวิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สวนช.) ได้สนับสนุนชุดโครงการวิจัยบูรณาการนวัตกรรมเชิงประจักษ์เพื่อพัฒนาต่อยอดการทำฟาร์มกวางสู่การเกษตรสมัยใหม่ แก่โครงการวิจัย เรื่อง นวัตกรรมเพื่อการทำฟาร์มกวางสมัยใหม่ ภายใต้แผนบูรณาการ นวัตกรรมเพื่อการเกษตรสมัยใหม่ แก่ รศ.ดร.มณี อัชวรานนท์ และคณะจากมหาวิทยาลัยรามคำแหง ผ่านงบประมาณแผ่นดิน ประจำปี 2561 และมอบรางวัล Platinum Award ถ้วยพระราชทานจากสมเด็จพระเทพรัตนาราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ซึ่งเป็นรางวัลสูงสุดในมหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ ประจำปี 2561 (Thailand Research Expo 2018) ที่ผ่านมา ผลงานวิจัยนวัตกรรมเพื่อการทำฟาร์มกวางสมัยใหม่ เป็นผลงานที่เป็นประโยชน์ต่อเกษตรกรที่สนใจในธุรกิจการเลี้ยงกวางเชิงพาณิชย์ และเป็นการต่อยอดการทำฟาร์มกวางสู่การเกษตรสมัยใหม่ ที่จะช่วยให้เกษตรกรมีรายได้ที่แน่นอนและมั่นคง

ด้าน รศ.ดร. มณี อัชวรานนท์ หัวหน้าโครงการวิจัย กล่าวว่า ฟาร์มกวางมหาวิทยาลัยรามคำแหง ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ “สถาบันวิจัยสัตว์ในภูมิภาคเขตร้อน” ก่อตั้งมาเกือบ 16 ปี บนพื้นที่รวม 200 ไร่เดิมมีสภาพเป็นป่าเบญจพรรณ อยู่ในเขตตำบลเมืองเก่า อ.เมือง จ.สุโขทัย การดำเนินการจัดตั้งฟาร์มกวางเป็นเพียงการใช้พื้นที่เฉพาะส่วนของบริเวณโรงเรือนที่เกี่ยวกับการเลี้ยงเท่านั้น (มิใช่พื้นที่ทั้งหมด) โดยหลังจากมีการปรับ/จัดเตรียมพื้นที่สำหรับฟาร์มแล้ว ได้มีการนำเข้าสายพันธุ์กวางที่เป็นสัตว์เศรษฐกิจมาเพื่อการเพาะเลี้ยง ประกอบด้วย กวางพันธุ์ซิก้า (มีจุด) จากเวียดนาม กวางพันธุ์รูซ่า (ไม่มีจุด) จากออสเตรเลีย และกวางแดง จากประเทศอังกฤษ การศึกษาวิจัยได้ดำเนินการต่อเนื่องมาเรื่อยๆ เพื่อสร้างองค์ความรู้แบบครบวงจร จากเริ่มต้นในการเลี้ยงกวางเพียงไม่กี่ร้อยตัวจนกระทั่งมาถึงปัจจุบันเพิ่มจำนวนขึ้นกว่า 1,000 ตัว สามารถพัฒนาองค์ความรู้ที่ได้สู่นวัตกรรมเพื่อการทำฟาร์มกวางสมัยใหม่ แบบลองถูกแล้ว (ไม่ต้องเสียเวลาลองผิดอีกต่อไป) ที่พร้อมถ่ายทอดให้เกษตรกรนำไปต่อยอดเพื่อการประกอบธุรกิจฟาร์มได้เลย ยกตัวอย่าง เรื่องของ “เขากวางอ่อน” ที่เราส่วนใหญ่เคยได้ยินได้ฟังมาในตำรับยาจีน เกี่ยวกับสรรพคุณเป็นยาช่วยการดูแลสุขภาพ เป็นยาอายุวัฒนะ บำรุงกำลัง (เพิ่มความฟิต) และการรักษาโรคต่างๆ เช่น เก๊าท์ เบาหวาน และความดัน เป็นต้น ขณะที่เขากวางอ่อนซึ่งเป็นผลผลิตหลักจากการเลี้ยงกวางที่สามารถทำการเก็บเกี่ยวได้ ในช่วงอายุไม่เกิน 60 วันหลังจากการงอกใหม่ เพราะกวางเป็นสัตว์ที่มีเขาได้หลายคู่สามารถผลัด/หรืองอกใหม่ทดแทนได้ทุกปี ตามธรรมชาติพอเขาแก่-แข็งหรืออยู่ครบปีแล้วก็จะหลุดออกไปเอง ซึ่งเป็นความพิเศษของฮอร์โมน Testosterone หรือฮอร์โมนเพศผู้ และ Growth Hormone ที่เกี่ยวกับการเจริญเติบโตทางร่างกาย ความเป็นหนุ่ม-เป็นสาว ที่มีอยู่มากในเขากวาง เฉพาะตัวผู้เท่านั้นที่มีเขาได้ และยังพบว่าตัวผู้ 1 ตัวผสมกับตัวเมียในคราวเดียวกัน (คุมฝูง) ได้สูงสุดถึง 30 ตัว การผสมติด 100% คือตัวเมียทั้งหมดท้อง! แถมมีอัตราการให้ลูกเพศผู้สูงกว่าเพศเมียอีกด้วย เป็นต้น วิทยาศาสตร์สามารถตอบคำถามเรื่องความเป็นยาของเขากวางอ่อนได้ ซึ่งเป็นนวัตกรรมหนึ่งในอีกหลายเรื่องๆ ที่ได้จากการวิจัยทดลองของฟาร์มกวางมหาวิทยาลัยรามคำแหง

เขากวางแก่ที่ผลัดใหม่ทุกปี
นวัตกรรมโรงเรือนจัดการกวางเคลื่อนที่
นวัตกรรมพืชอาหารเลี้ยงกวาง

สำหรับ นวัตกรรมเพื่อการทำฟาร์มกวางสมัยใหม่ โดย ผศ.พรชัย วงศ์วาสนา ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยฯ ได้กล่าวว่าเป็นโครงการครบวงจรที่มีนวัตกรรมซึ่งเกิดจากการวิจัยและทดลองใช้จริงในฟาร์มกวางแห่งนี้ และฟาร์มของเกษตรกร ประกอบด้วยโครงการ “การใช้คุณค่าโภชนาการกับสัณฐานวิทยาของเขากวางอ่อนในระบบ 3 มิติเพื่อกำหนดต้นทุนมาตรฐานเขากวางอ่อน” เนื่องจากเครือข่ายฟาร์มกวางมหาวิทยาลัยรามคำแหง ที่มีสมาชิกเลี้ยงมักจะมีคำถามว่า เมื่อตัดเขากวางเพื่อขายเขากวางอ่อน การตลาดเป็นอย่างไร โครงการนี้จึงศึกษาความสัมพันธ์ของลักษณะรูปแบบของเขากวางอ่อนแบบต่างๆ กับคุณค่าทางโภชนาการ 50 รายการ ในเขากวางอ่อนแต่ละแบบ ได้นวัตกรรมเพื่อใช้กำหนดมาตรฐานว่า เขากวางอ่อนรูปร่างลักษณะแต่ละแบบมีคุณค่าทางโภชนาการทั้ง 50 รายการเป็นอย่างไร เพื่อใช้ในการกำหนดราคาซื้อขายเขากวางอ่อน อย่างยุติธรรมและคงที่ให้กับเกษตรกร ทั้งผู้ชายและผู้ซื้อ ทำให้เกษตรกรมีความมั่นใจในการลงทุนมากขึ้น “การพัฒนาโรงเรือนจัดการกวางเคลื่อนที่” เพื่อสร้างนวัตกรรมโรงเรือนจัดการกวางเคลื่อนที่ (Mobile Deer Crush) สำหรับใช้ในการให้บริการตัดเขากวางอ่อนให้กับเกษตรกรในภูมิภาคต่างๆ โดยทางฟาร์ม ม.รามฯ พัฒนา Deer Crush ซึ่งเป็นเครื่องมือที่จะจับยึดกวางให้อยู่นิ่งในรูปแบบของโรงเรือนจัดการเคลื่อนที่ รวมถึงคิดค้นรูปแบบของคอกเลี้ยงกวางที่สามารถรองรับจาก Mobile Deer Crush ให้สามารถเข้าทำการจัดการกวางภายในคอกกวางของเกษตรกรได้สะดวก ปลอดภัย และถูกสุขลักษณะ ซึ่งการตัดเขากวางอ่อนเป็นหนึ่งในการเก็บเกี่ยวผลผลิตหลักจากการเลี้ยงกวางของสมาชิกในเครือข่ายเกษตรกรผู้เลี้ยงกวาง ม.รามฯ ที่มีสมาชิกอยู่ในภูมิภาคต่างๆ เป็นการอำนวยความสะดวก และเป็นการลดต้นทุนด้านการลงทุนสร้างคอกเลี้ยงในการดำเนินธุรกิจฟาร์มกวางของเกษตรกร

ซีโร่เวสท์ อิฐบล็อกประสานจากมูลกวาง
นวัตกรรมดินปั้นเซรามิกจากเขากวางแข็ง

“พืชอาหารสัตว์สำหรับฟาร์มกวางสมัยใหม่” เป็นการผลิตหญ้าเนเปียร์สำหรับเลี้ยงกวาง โดยศึกษาสภาพการขาดน้ำต่อผลผลิตและคุณภาพของหญ้าเนเปียร์ปากช่อง 1 เปรียบเทียบผลผลิตและคุณภาพจากการปลูกโดยการใส่ปุ๋ยเคมีและปุ๋ยอินทรีย์ การใช้อาหารหมักชนิดต่างๆ ต่อการเลี้ยงกวาง และการใช้พืชป่าหรือพืชในท้องถิ่นเป็นอาหารสำหรับเลี้ยงกวาง โดยศึกษาความชอบกินและองค์ประกอบทางเคมีของพืชป่าและพืชพื้นเมือง สามารถหมุนเวียนนำมาใช้เป็นพืชอาหารได้ทั้งปี กวางมีพืชอาหารที่หลากหลาย ช่วยลดปริมาณการใช้อาหารข้น ลดต้นทุนด้านการผลิตอาหาร และช่วยแก้ปัญหาการขาดแคลนอาหารหยาบในฤดูแล้ง “การประยุกต์ใช้เซลล์แสงอาทิตย์สำหรับการจ่ายพลังงานในฟาร์มกวางฯ” เป็นการออกแบบการใช้ระบบโซลาร์เซลล์ตามลักษณะของฟาร์มกวาง ม.รามฯ กำลังผลิต 15 กิโลวัตต์ แบ่งแนวการติดตั้งเป็น 3 ส่วน คือ ส่วนที่ 1 ติดตั้งตรงกรงกวางหน้าฟาร์ม 5 กิโลวัตต์ โดยนำพลังงานไฟฟ้าจ่ายให้ปั๊มน้ำและเครื่องผสมอาหาร ส่วนที่ 2 ติดตั้งตรงกรงกวางหลังฟาร์ม 5 กิโลวัตต์ จ่ายพลังงานไฟฟ้าให้ปั๊มน้ำ 2 เครื่อง เพื่อรดน้ำในแปลงหญ้าอาหารสัตว์ และส่วนที่ 3 ติดตั้งตรงห้องแช่เย็น 5 กิโลวัตต์ โดยนำพลังงานไฟฟ้าจ่ายให้กับระบบทำความเย็น ทำให้ช่วยลดภาระค่าไฟจากเดิม 10,392.36 เหลือเพียง 6,765.45 บาท/เดือน

“นวัตกรรมจากมูลกวางภายใต้แนวคิดของเสียเป็นศูนย์” เป็นการผลิตอิฐดินประสานผสมมูลกวางที่เป็นวัสดุเหลือใช้จากฟาร์มเลี้ยง มาเป็นมวลรวมผสมแทนที่ดินลูกรังในการผลิต เมื่อทดสอบคุณสมบัติทางวิศวกรรมและเปรียบเทียบตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน มผช.602/2547 พบว่า มูลกวางมีลักาณะเป็นเส้นใยและมีค่า pH เป็นกลาง ไม่ส่งผลกระทบต่อการเกิดปฏิกิริยาไฮเดรชั่น และอิฐดินซีเมนต์ที่ผสมมูลกวางร้อยละ 2.5 สามารถต้านทานแรงอัดได้ที่ 126.27 ksc ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์มาตรฐานดังกล่าว ที่กำหนดให้มีค่าความต้านทานแรงอัดได้ไม่น้อยกว่า 25.48 ksc และมีการดูดกลืนน้ำไม่เกินเกณฑ์มาตรฐาน มผช.602/2547 ค่าความสามารถต้านทานการแผ่รังสีความร้อนจากดวงอาทิตย์ได้ 4-5 องศาเซลเซียส ค่าคาร์บอนฟรุตปริ้นต์ของผลิตภัณฑ์เท่ากับ 1.2500 กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า โครงการ “การพัฒนาเนื้อดินปั้นเซรามิกจากเขากวางแข็ง” เป็นการศึกษาองค์ประกอบทางเคมีและแร่ธาตุจากเขากวางแข็งหลังผ่านกระบวนการทางความร้อน 1,200 องศาเซลเซียส เพื่อไล่สิ่งเจือปนออก ทดสอบการให้สีของเนื้อดินปั้นเซรามิกจากเขากวางแข็ง สามารถใช้เป็นวัตถุดิบทดแทนจากเนื้อดินปั้นประเภทโบนไชน่า ทำให้เกิดองค์ความรู้ใหม่ในการนำเขากวางแข็งมาใช้ให้เกิดประโยชน์ในงานด้านเซรามิก ได้เนื้อดินปั้นเซรามิกที่สามารถเพิ่มความขาวและโปร่งแสงให้กับเนื้อผลิตภัณฑ์ มีรูปแบบเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว

สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.) โดย น.ส.สุกัญญา ธีระกูรณ์เลิศ ที่ปรึกษาฯ นำคณะสื่อมวลชนเยี่ยมชมฟาร์มฯ

ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา “ฟาร์มกวางมหาวิทยาลัยรามคำแหง” ได้เปิดอบรมถ่ายทอดเทคโนโลยีที่ได้จากการวิจัยให้กับเกษตรกร ปีละ 2 ครั้ง ทำให้เกิด “เครือข่ายฟาร์มกวางมหาวิทยาลัยรามคำแหง” มีสมาชิกทั่วประเทศแล้วกว่า 200 ราย ทำให้ชุมชนรอบบริเวณฟาร์มกวางแห่งนี้มีรายได้เพิ่มขึ้นสามารถคาดเดาทิศทางการตลาดและระบายสินค้าได้อย่างสม่ำเสมอ ยกตัวอย่างเช่น การนำผลการวิจัยเรื่องการปลูกหญ้าเนเปียร์ ปากช่อง 1 พร้อมวิธีการหมักหญ้า ที่มีสารอาหารสูงครบถ้วนด้านโภชนาการ และนำกลับมาขายเป็นอาหารให้กับกวางที่เลี้ยงในฟาร์มกวางมหาวิทยาลัยรามคำแหง และฟาร์มเลี้ยงสัตว์อื่นๆ เพราะเป็นอาหารสัตว์ที่มีคุณภาพสูง ทำให้เกษตรกรมีรายได้ที่แน่นอน และมั่นคง

ครบเครื่องเรื่องกวาง-โดยสำนักพิมพ์นาคา

สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมเรื่องการทำฟาร์มกวางเศรษฐกิจ (กวางสายพันธุ์นำเข้า) เพื่อสร้างเป็นธุรกิจครบวงจร สามารถติดต่อเข้ารับการฝึกอบรมถ่ายทอดเทคโนโลยีได้ที่ สถาบันวิจัยสัตว์ในภูมิภาคเขตร้อน มหาวิทยาลัยรามคำแหง โทร. 0-2310-8694 หรือ 089-682-5388

วช.ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ขับเคลื่อนโครงการ “ชุมชนไม้มีค่า”

28/09/2018

ปศุสัตว์ย้ำ!! เนื้อสัตว์ที่ตายเองไม่ปลอดภัยต่อผู้บริโภค ผู้ใดนำมาจำหน่ายมีความผิดตาม พ.ร.บ. ควบคุมการฆ่าสัตว์ฯ

28/09/2018

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *